رویش نسل جدید پسته در باغ های قم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، تحقیقات دانشمندان نشان می دهد که قم یکی از قدیمی ترین مناطق پسته خیز پس از اسلام بوده به طوری که نخستین یافته ها از چوب درخت پسته در قم به قرن اول هجری بازمی گردد؛ و این در حالیست که قدمت کاشت پسته در شهرهای کرمان و رفسنجان متعلق به 250 سال پیش است؛ خاک حاصلخیز ، کم آب بر بودن و شوری مناسب خاک قم دست به دست هم داده اند و چند سالیست که تولید این مغز پرطرفدار را به خاستگاه قدیمی خود بازگردانده اند.

خوشه های سرخ بر شاخه های سبز

مهرماه فصل برداشت پسته است، و ما در هوایی پاییزی میهمان باغ 200 هکتاری آقای حسینی شدیم.

زادگاهش رفسنجان بود و به گفته خودش از سال 1370 به قم مهاجرت کرده و از همان زمان پیشه آبا و اجدادیش را در قم ادامه داده است.

آقای حسینی می گفت:  در همان سال 25 هکتار زمین خریدم و چند سالی برای ترمیم و اصلاح خاک وقت گذاشتم؛ پس از آن اولین درختچه های پسته را در باغم کاشتم ؛ او ما را به سمت همان درختچه ها راهنمایی کرد.

نوع پسته این بخش از باغ که عمری 25 ساله داشت، پسته اکبری بود؛ پسته هایی درشت و پر مغز که هر کدامشان کمی بیشتر از یک بند انگشت اشاره من بود.

او کارش را کار پر زحمتی می دانست و می گفت: من جوانی ام را پای این درخت ها گذاشته ام و افتخار می کنم که یک تولید کننده در کشور خودم هستم و محصولی را روانه بازار می کنم که هم کمک حال اقتصاد کشور است و هم بهترین کیفیت را دارد.

علاوه بر مشاهده من در مورد پر باری و کیفیت پسته آقای حسینی، آنچه که موید موفقیت این کشاورز سخت کوش بود، لوح ها و تقدیر نامه هایی بود که در سال های اخیر از مقامات عالی رتبه وزارت جهاد کشاورزی دریافت کرده بود.

در فاصله گفتگویمان یکی از پسرهایش به ما اضافه شد؛ میلاد پسر کوچک آقای حسینی دوشادوش پدر به درخت ها سر می زد و نگهبان و نگهدار درخت های ارزشمند باغ بود.

به گفته میلاد هر چهار پسر آقای حسینی دست اندر کار پسته هستند و بخشی از امور را دست گرفته اند.

میلاد در کنار کارگران مشغول چیدن پسته ها بود و برایم از انواع پسته گفت؛ پسته  اکبری،  احمدآقایی،  کله قوچی و فندقی؛ البته بیشترین رقمی که در اینجا یافت می شد رقم اکبری و احمد آقایی بود.

شاید برای مخاطب جالب باشد که تفاوت هر یک از این انواع پسته را بداند که آقای حسینی با نشان دادن تک تک آنها گفت: پسته فندقی کوچک ترین نوع پسته است به دلیل کم حجم تر بودن آن نسبت به سایر پسته ها برای مصرف در آجیل اقتصادی تر است؛ او پسته احمد آقایی را جزو خوشمزه ترین پسته ها دانست و گفت: نسبت به فندقی کشیده تر است؛ پسته اکبری در حال حاضر کشیده ترین نوع پسته تولیدی در کشور است و به عنوان پسته لوکس و مجلسی شناخته می شود و کله قوچی هم همانطور که از اسمش پیداست سرش شبیه قوچ است و جزو پسته های درشت محسوب می شود.

کارگران مشغول چیدن بودند؛ درخت نژاد حسینی بلند تر و بزرگتر از سایر درختان بود و انواع دیگر کمی از میانگین قد کارگران بلندتر؛ حسن آقا سر کارگر بود و می گفت: در فصل برداشت که حدود یک ماه طول می کشد حدود 150 کارگر مشغول کارند و این باغ در طول سال 40 کارگر ثابت دارد.

گونه ای که پسته شناسان را شگفت زده خواهد کرد

او با خوشحالی ما را کنار درختی برد که پسته هایش متفاوت تر از گونه های معروف بود؛ درختی که بیش از 5 سال آزمون و خطا روی آن انجام شده بود و با پیوند سه گونه کله قوچی، اکبری و احمد آقایی ، نوع جدیدی از محصول را به بار نشانده بود.

پسر کوچک آقای حسینی با نشان دادن پسته درخت جدید و قرار دادن آن در کنار سه گونه دیگر گفت: این پسته از کله قوچی ثپل تر و از احمد آقایی و اکبری کشیده تر است.

آنچه که من می دیدم این بود که محصول جدید تقریبا به اندازه یک رطب متوسط بود.

آقای حسینی که از به ثمر نشستن تلاش های چند ساله خود و خانواده اش خوشحال بود  می گفت: در حال ثبت این رقم از پسته با نشان " پسته حسینی " هستیم و امسال بنا بر تقاضای همکاران به اندازه 400 هکتار پیوندک رقم حسینی را به همکارنمان فروختیم.

او امیداور بود در آینده پسته رقم حسینی جای خوبی در بازار خشکبار کشور و جهان باز کند.

آقای حسینی البته برنامه هایی برای دستیابی به سیستم بسته بندی های جذاب و صادراتی داشت که قرار است در آینده نزدیک عملیاتی شود.

عملکردی بالاتر از میانگین کشوری

آقای حسینی برداشت حدود 3 تن پسته خشک از هر هکتار را عملکرد باغشان اعلام کرد و این در صورتی بود که آقای ابراهیمی معاون امور باغی سازمان جهاد کشاورزی استان میانگین عملکرد پسته در هکتار در کشور را یک تن عنوان کرد.

آقای ابراهیمی می گفت: حدود 13 هزار هکتار از 23 هزار هکتار باغ های استان را درختچه پسته تشکیل می دهند که از این میزان 5 هزار و 700 هکتار آن بارور هستند.

او به باغ سرحال و شاداب آقای حسینی اشاره کرد و گفت : رسیدگی ها و انجام کار علمی و کود دهی و تغذیه مناسب این باغ باعث شده تا همچنان رکورد خود را در میزان عملکرد حفظ کند.

آقای ابراهیمی تاکید کرد: از آنجایی که ما به لحاظ جغرافیایی جزو استان های کوچک به حساب می آییم و نمی توانیم از نظر وسعت زیر کشت، خود را به استان های برتر در زمینه تولید پسته همچون کرمان، سمنان، اصفهان و یزد برسانیم اما تلاش می کنیم تا با بالا بردن عملکرد و کیفیت محصول، خود را در جایگاه نخست کشور قرار دهیم.

آقای ابراهیمی از میزان ارزآوری پسته گفت. اینکه پسته رقمی بین 9 تا 11 دلار در بازار جهانی به فروش می رسد و پیش بینی می شود امسال حدود 200 هزار تن پسته از باغ های کشور برداشت شود.

یک حساب و کتاب سر انگشتی می گوید این مغز خوشمزه و پر خاصیت سالانه حدود 2 هزار و 200 میلیون دلار ارزآوری دارد؛ محصولی که سال های سال است رقیب قدری همچون آمریکا را دارد اما همچنان صدر نشین جهان است.

محصولی که نامش در بیشتر زبان ها از واژه پارسی پسته گرفته شده و اصالتش ایرانست، در سبد غذایی خانوار ایرانی اما جای کمی دارد، چرا که درآمد ایرانی ها همسو با قیمت پسته نیست.

این محصول با ارزش یکی از مغذی ترین و مقوی ترین مواد غذایی را در خود جا داده؛ مفید برای اعصاب، خون و انرژی بدن ؛ پس چه بهتر که بیشترین نفع را از این همه خاصیت مردمانی ببرند که خاکشان میزبان این مغز شگفت انگیز است نه اینکه فرزندان ایران زمین پسته را فقط سالی یک بار آن هم در ظرف آجیل شب عید اغنیا ببیند .

آقانوری – خبرگزاری صدا و سیما - قم