ملایر قطب تولید فرو سیلیس کشور

به گزارش خبرگزاری صداو سیما مرکز همدان، کشورما دارای ذخایر ارزشمند و گرانبهایی همچون نفت و گاز و بسیاری از معادن و محصولات کشاورزی است که متاسفانه به صورت فله ای و خام به سایر کشورها صادر می شود و جالب توجه آن است که همین مواد خام با فراوری در سایر کشورها با ارزش افزوده چند ده و گاهی تا چند صد برابری به کشور ما بازمی گردد و موجب خروج ارز زیادی از کشور می شود.حال شما این را با شرایط تحریم کنونی در نظر بگیرید که تا چه میزان می تواند مشکلات عدیده ای را برای کشور ایجاد کند.
در استان همدان معادن زیادی وجود دارد که با استفاده مناسب از آنها می توان از خام فروشی جلوگیری و ارزش افزوده بالایی را نصیب استان و کشور کرد.

وجود 289 معدن در استان همدان
به گفته “معاون معدن سازمان صنعت، معدن و تجارت استان همدان” در این استان 289 معدن وجود دارد که از این تعداد 160 مورد فعال است.
آقای “خاکی” با بیان اینکه آهک بیشترین استخراج ماده معدنی را به خود اختصاص داده است می افزاید :" سیلیس، سنگ‌آهک، شن و ماسه ، آندولوزیت ، دولومیت، فلدسپات، گچ، خاک رس و آهک از مواد معدنی است که از معادن استان استخراج می‎شود".

 

او ادامه می دهد:"ظرفیت اسمی تولیدات معدنی استان همدان 15 میلیون تن است که این رقم در حال حاضر و بر اساس عملکرد شش ماهه نخست سال گذشته سه میلیون و 500 هزار تن ماده معدنی بود که این میزان در سالجاری به حدود پنج میلیون تن رسیده که عملکرد خوبی نسبت به سال گذشته بوده است".
جلوگیری از خام فروشی سیلیس
در این میان سیلیس جایگاه مهمی در استان همدان دارد.بیشتر معادن سیلیس در شهرستان ملایر واقع شده است و به همین علت کارخانه های سیلیس کوبی هم در این شهرستان واقع شده اند. حدود 70 درصد از معادن سیلیس استان همدان در شهرستان ملایر واقع شده است.در حال حاضر 36 واحد سیلیس کوبی در استان ( بیشتر در ملایر) وجود دارد که سالانه در مجموع 150 هزار تن سیلیس خام روانه بازار می کنند.

تا چندی پیش سنگ های حاوی سیلیس از معادن همدان استخراج و به صورت خام به سایر استانها صادر و در آنجا تبدیل به فروسیلیس می شد.چندی است که با همت صنعتگران این استان از خروج فله ای و خام سنگ سیلیس جلوگیری شده است.
افتتاح 2 کارخانه فروسیلیس در ملایر
دهه فجر پارسال بود که با حضور آقای جهانگیری معاون اول رئیس جمهور مهم ترین گام در جهت فراوری سیلیس در این شهرستان برداشته شد. از جمله دو طرح مهم در زمینه فروسیلیس به بهره برداری رسید.
کارخانه فروسیلیس غرب پارس
یکی از اینها طرح توسعه "فروسیلیس غرب پارس" بود.سال 92 پس از احداث نخستین واحد فروسیلیس در شهرک صنعتی جوکار به مساحت 6.5 هکتار با میزان سرمایه گذاری 470 میلیارد ریال توسط شرکت فروسیلیس غرب پارس، این واحد فعالیت آزمایشی خود را آغاز کرد که سومین کارخانه تولید کننده فروسیلیس کشور به شمار می رفت.
این واحد صنعتی که در فاز نخست سالانه قادر به تولید 12 هزار تن فروسیلیس است، به گفته مدیرعامل شرکت فروسیلیس غرب پارس در طرح توسعه و فاز دوم، ظرفیت تولید سالانه 12 هزار تن فروسیلیسیوم را دارد.
آقای "سیدمحمدباقر میرابوالفتحی" می افزاید:" 700 میلیارد ریال اعتبار معادل سه میلیون و 200 هزار یورو برای ایجاد و راه اندازی فاز دوم این واحد صنعتی هزینه شده است ".
او با بیان اینکه فروسیلیسیوم تولید شده در داخل کشور و در صنایع فولادسازی، ریخته گری و خودروسازی مصرف می شود، ادامه می دهد:" ما هولدینگ معدن و منابع معدنی خاورمیانه هستیم و مواد اولیه فروسیلیسیوم را برای آنها تولید می کنیم".
اجرای فاز سوم کارخانه فروسیلیس غرب پارس
البته مدیر صنعت معدن و تجارت شهرستان ملایر می گوید:"این شرکت در حال حاضر به دنبال اجرای فاز سوم خود نیز می باشد که در این فاز فروسیلیس به منیزیم تبدیل می شود و چرخه تولید را کامل می کند".
فاز سوم در حال حاضر 30 درصد پیشرفت فیزیکی دارد و قرار است تا پایان سال 99 به بهره برداری برسد.
آقای "زنگنه" می افزاید:"برای این طرح 160 میلیارد تومان اعتبار برآورد شده است که 80 میلیارد ان معادل ارزی است که از طریق آورده شخصی تامین می شود و بقیه آنرا بانک صنعت و معدن در قالب تسهیلات پرداخت می کند".
این مقام مسئول در سوال اینکه همکاری بانک ها در دادن تسهیلات به این شرکت ها چگونه است ادامه می دهد :" از آنجایی که این شرکت ها بازارشان خوب است و درآمد خوبی دارند و حسابشان با بانک ها خوب است لذا بانک ها هم تمایل دارند با آنها همکاری کنند".
کارخانه فروسیلیس آذرخش
"شرکت آهن و سیلیس آذرخش" هم دومین کارخانه ای بود که فاز نخست آن در شهرک صنعتی جوکار شهرستان ملایر افتتاح شد. این شرکت در فاز نخست در زمینی به مساحت 56 هزار مترمربع با ظرفیت تولید ۱۲ هزار تن فروسیلیسیوم و سه هزار و 600 تن پودر میکرو سیلیکا در سال افتتاح شد / برای این فاز 72 میلیارد تومان سرمایه گذاری خصوصی شد که در گام نخست برای ۱۳۰ نفر فرصت شغلی مستقیم و۳۰۰ فرصت شغلی غیرمستقیم ایجاد کرد.
آقای "سالاروند"، "مدیر کارخانه آهن و سیلیس آذرخش" با اشاره به توانمندیهای بالایی که برای تولید فروسیلیس در این شرکت وجود دارد می گوید :"ظرفیت اسمی این شرکت 12 هزار تن در سال است که ما توانستیم در سال نخست 13 هزار تن تولید کنیم که در نوع خود یک رکورد محسوی می شود".
وی با بیان اینکه این واحد صنعتی نخستین شرکتی است که در کشور به صورت سهامی خاص احداث شده و فعالیت می کند می افزاید:" ایجاد واحدهای صنعتی فروسیلیس ارز آوری خوبی برای کشور و اشتغال برای جوانان را به دنبال دارد".
به گفته مدیر این کارخانه در حال حاضر محصولات تولیدی این کارخانه علاوه بر تامین نیاز داخل به کشورهای ترکیه، ایتالیا، گرجستان و آذربایجان صادر می شود.
بازار مناسب فروسیلیس در داخل و خارج کشور
به گفته "مدیر صنعت معدن و تجارت شهرستان ملایر" در حال حاضر به علت بازار مناسب مواد معدنی و درآمد مناسب آن و همچنین وجود مواد اولیه ارزان و در دسترس در این شهرستان ،اقبال خوبی برای ایجاد شرکت های فرآوری در این شهرستان ایجاد شده است که از جمله آنها می توان به ایجاد یک واحد جدید دیگری به نام "لوتوس آدلی" برای تولید فروسیلیس اشاره کرد.همچنین "آقای زنگنه" می گوید :"یک واحد دیگری هم در کنار نیروگاه ملایر- بروجرد در حال ساخت است که ظرفیت تولید فروسیلیس آن 12 هزار تن است." او می افزاید :"این کارخانه در حال حاضر 30 درصد پیشرفت فیزیکی دارد و تا یکسال آینده به بهره برداری می رسد".
تولید 40 درصد فروسیلیس کشور در ملایر
ملایر را می توان قطب تولید فروسیلیس در کشور به شمار آورد.به گفته مدیر صنعت ، معدن و تجارت ملایر در حال حاضر بجز شهرستان ملایر ، حدود 84 هزار تن فروسیلیس در کشور تولید می شود .در ملایر هم با افتتاح فاز دوم فروسیلیس آذرخش ملایر رقم تولید به 56 هزار تن فروسیلیس خواهد رسید.آقای زنگنه می افزاید :"همچنین کارخانه هایی با ظرفیت 23 هزار تن فروسیلیس در حال ساخت است و در کنار اینها هم کارخانه هایی با ظرفیت 25 هزار تن فروسیلیکو منگنز و 12 هزار تن منیزیم در حال ساخت است.او می گوید با افتتاح فاز دوم شرکت آذرخش تولید فروسیلیس شهرستان ملایر حدود 40 درصد تولید کشور خواهد شد".
فواید فرآوری سیلیس دراستان
تا همین یکی دوسال گذشته سیلس هایی که از معادن استخراج می شد در واحدهای سیلیس کوبی خرد و به صورت خام به سایر استانها ارسال و سپس فرآوری می شد. ایجاد دو کارخانه فروسیلیس با هدف فرآوری سیلیس های تولیدی در استان موجب شد تا چندین دستاورد مهم کسب شود.

بالا بردن ارزش افزوده سیلیس
یکی از مهم ترین فواید فرآوری منابع خام و معدنی بویژه در شرایط تحریمی جدید و فشار حداکثری دنیای سلطه بحث خودکفایی در تامین نیازهای داخلی و در گام بعد ارزآوری در صادرات است. ارزی که در شرایط کاهش فروش نفت به عنوان محصول اصلی صادراتی کشور ، اهمیتش دوچندان است. مدیر صنعت و معدن و تجارت ملایر با اشاره به ارزش افزوده بالای فرآوری محصولات معدنی همچون سیلیس می گوید :"هر کیلو سیلیس در بازار کیلویی 200 تا 300 تومان به فروش می رسد که با تبدیل آن به فروسیلیس قیمت آن در بازار به کیلویی 10 هزار تومان می رسد که بسیار قابل توجه است".
کاهش هزینه های تولید و ایجاد اشتغال
دومین نکته ای که می توان به آن اشاره کرد بحث کاهش هزینه های تولید است.در واقع کاهش هزینه های تولید با کاهش مسیر تولید رابطه مستقیم دارد. فرآوری سیلیس در سایر استانها هزینه حمل سیلیس با کامیون و خطرات حمل و نقل در جاده و سایر هزینه های جانبی به هزینه های تولید افزوده می شود و این در حالی است که با فرآوری ان در محل استخراج و سیلیس کوبی در هزینه های تولید صرفه جویی می شود.
استفاده از افراد بومی و ایجاد اشتغال در محل تولید سیلیس از دیگر مزایای فرآوری این ماده معدنی است.همین که این قبیل کارخانه ها از افراد بومی و محلی برای اشتغال استفاده می کنند گامی هر چند کوچک در رفع بیکاری منطقه به شمار می رود.
از دیگر نتایج فرآوری و تکیه بر توانمندیهای بومی و داخلی می توان به تعمیر و نگهداری با استانداردهای روز دنیا اشاره کرد.آقای "علی بابایی"، "مدیر تاسیسات شرکت آهن و سیلیس آذرخش" در خصوص اقداماتی که در این کارخانه انجام شده می گوید:"با دانش بومی توانسته ایم زمان تعمیرات استاندارد را از 60 روز به 30 روز کاهش دهیم".
توسعه شرکت فروسیلیس نیازمند حمایت مسئولان
فرآوری سیلیس در استان هنوز قابلیت های زیادی دارد که می توان از آن ظرفیت ها به نحو احسن استفاده کرد.
مسئولان "شرکت آهن و سیلیس آذرخش" به علت توانمندیهای بالایی که در تولید فروسیلیس دارند و به علت وجود مواد اولیه فراوان در منطقه به دنبال آن هستند که بتوانند فاز دوم این کارخانه را هم ایجاد کنند. فاز دوم این مجتمع نیز قرار است با ظرفیت تولید سالانه۲۰ هزار تن و با اعتباری افزون بر۱۴۰ میلیارد تومان احداث شود.
تاکنون اقداماتی هم دراین مسیر انجام شده و با هزینه خصوصی 40 درصد کار هم انجام شده است اما هزینه های بالای ایجاد فاز دوم کارخانه موجب شده که به تنهایی نتوانند به مسیر ادامه دهند.
آقای "سالاروند"، مدیر کارخانه آهن و سیلیس آذرخش می گوید :" تا اینجای کار را ما حدود 40 میلیارد تومان از جیب خودمان هزینه کرده ایم که از این به بعد را به تنهایی نمی توانیم ادامه دهیم".

پیگیری خبرنگار و قول مساعد حمایت سازمان صمت
با توجه به اینکه این شرکت به دنبال توسعه فعالیت خود و تامین نیازهای داخلی و ارزآوری است مناسب است تا مسئولان نیز در صورت امکان این شرکت را همراهی و حمایت کنند، کمکی که موجب خودکفایی ، اشتغال و ارز آوری بیشتری برای کشور خواهد شد.
خبرنگار ما این موضوع را پیگیری کرد و در تماس تلفنی و حضوری با آقای متین ، رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت استان مشکلات این طرح اقتصادی را با او در میان گذاشت.آقای متین هم با بیان اینکه دولت از ایجاد و توسعه واحدهای تولیدی حمایت می کند به خبرنگار ما گفت:"پیگیر مشکلات این واحد تولیدی هستیم و از محل ستاد تسهیل و رفع موانع تولید به صورت ویژه به این واحد تولیدی کمک می کنیم".

با تامین هزینه های اجرای طرح توسعه ، این شرکت می تواند فاز دوم طرح توسعه را به سرانجام برساند.با اجرایی شدن طرح توسعه به گفته مدیرعامل این شرکت قرار است با اجرای طرح توسعه این واحد و تولید سالانه 18 هزار تن فروسیلیس در فاز دوم، در مجموع حدود 30 هزار تن فروسیلیس تولید شود.
کلام آخر
کشور ما معدن بسیاری از مواد اولیه ای است که قابلیت فرآوری را دارند.با یک برنامه ریزی مناسب می توان از خام فروشی جلوگیری و محصولات تولیدی و مواد اولیه را با چندین برابر قیمت در بازار عرضه کرد. ایجاد اشتغال ، ارزش افزوده بالا ، خودکفایی و تامین مایحتاج مورد نیاز را می توان بخشی از فواید فرآوری مواد اولیه و خام به شمار آورد.