شیرین شدن کام زنان شمالی با انار ترش میانکاله

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز مازندران ؛  فصل هزار چهره طبیعت شمال است و این بار پاییز بعد از حدود ۶ ماه مرا دوباره به تالاب بین المللی میانکاله، ذخیرگاه زیست کره زمین که حدود ۶۸ هزار هکتار مساحت دارد ومامن و زیستگاه بیش از ۱۵۰ گونه پرنده زمستان گذران و محل رویش گیاهانی همچون تمشک، گل پر و انار ترش است کشانده است، البته این بار نه برای مرگ پرندگان زمستان گذران پارسال و نه آتش سوزی گاه و بی گاه پناهگاه حیات وحش میانکاله ...

بعد از طی حدود ۶۰ کیلومتر از ساری به منزل ننه سلیمه و حاج رمضان در منطقه حفاظت شده میانکاله رسیدم، دور تا دور حیاط زنان روستا نشسته اند و به پشت انار‌های ترش می‌زنند و در حال دان کردن هستند، گوشه دیگر از این حیات سرسبز بساط پخت و پز انار‌های ترش رسیده میانکاله پهن است، سلام و احوالپرسی می‌کنم و برای تهیه گزارش با ننه سلیمه و حاج رمضان راهی انارستان ۸۵۴ هکتاری میانکاله شدیم.

در گوشه گوشه انارستان میانکاله زنان و مردان پر همتی را می‌بینیم که قدر این نعمت را می‌دانند، حاج رمضان در کنار یکی از انارچین‌های میانکاله با نی مشغول تکان دادن انار روی شاخه می‌شود، او می‌گوید: انار‌های میانکاله، چون ارگانیک، بدون کود و سم و طبیعی است از شهر‌های آمل، بابل، قائم شهر و استان‌های گلستان، خراسان شمالی و سمنان مشتری دارد.

یکی دیگر از انار چین‌ها که از چهره چروکیده، آفتاب سوخته و پینه‌های دستانش می‌شود فهمید سالیان سال است، کشاورزی قسمت جدا نشده زندگیش است، می‌گوید: هر کیسه انار ۴۰ کیلویی که از میانکاله برداشت می‌کند را ۱۰۰ هزار تومان می‌فروشند و در آمد فصلی خوبی است.

ننه سلیمه که در کنار همسرش مشغول جمع آوری انار‌های چیده شده است، می‌گوید: در کنار چیدن انار، برای کمک به حفظ محیط زیست میانکاله، زباله‌های پلاستیکی ریخته شده زیر درختان و ته سیگار‌ها را جمع آوری می‌کنیم.

رییس شرکت تعاونی میانکاله و یکی از دوستداران محیط زیست منطقه هم بر کار دارچین‌ها هرروز نظارت می‌کند، می‌گوید: قبل از آغاز برداشت حدود ۲۰۰ نفر از جوامع محلی داوطلب، بومیان و حاشیه نشینان آموزش لازم برای برداشت عالمانه و پایدار از انارستان‌های میانکاله را دیدند.

بهرامی می‌گوید: آموزش‌ها شامل نوع درست چیدن و آسیب نرساندن به شاخ و برگ، باقی گذاشتن ۳۰ درصد از انار هر درخت برای پرندگان و دیگر موجودات، آتش نیفروختن در منطقه و جمع آوری زباله‌های پراکنده شده‌ی موجود و تحویل آن به ورودی حیات وحش میانکاله بود.

 

 

ابوطالبی مسول آموزش اداره حفاظت محیط زیست بهشهر که ما را در این گشت و گذار پاییزی میانکاله همراهی می‌کند هم می‌گوید: کارگران انار چین ۱۲ روستای اطراف میانکاله حدود ۱۱ سالی است با روش درست چیدن انار ترش از میانکاله آشنا می‌شوند و رعایت قانون ممنوعیت روشن نکردن آتش از سوی انارچین‌ها و بردن فلاکس چای سبب شد پارسال آتش سوزی در فصل آبانماه به صفر برسد.
ابوطالبی می‌گوید: کل وسعت منطقه انار وحشی حدود ۱۲ هزار هکتار است که ۵۰ درصد این منطقه در محدود زون امن قراردارد که برداشت دراین منطقه ممنوع است و برداشت انار در خارج ازمنطقه زون امن از طریق تعاونی‌ها انجام می‌گیرد.
او می‌گوید:اعضای شرکت‌های تعاونی انار ترش میانکاله روزانه ۳۲تن انار از میانکاله برداشت می‌کنند، بانوان هم با پخت رب انار تلاش می‌کنند سهمی در رونق اقتصاد خانواده داشته باشند.

 

 

بعد از چیدن انار‌های ترش به خانه ننه سلیمه و حاج رمضان بر می‌گردیم، به یمن آمدن انار زنان و دخترکان خانه و همسایگان برای پوست گرفتن و دان کردن انار از پوسته‌های سخت سبز و سرخش گرد هم آمدند.

ننه سلیمه که از خدا ۷۰ سال عمر گرفته و سالیان سال است تجربه پخت رب انار را هم دارد، می‌گوید: دانه‌های انار در ظرف‌هایی بزرگ روی هم جمع می‌شوند و پس از آبکشی کردن به همراه همان میزان آب در دیگ‌هایی بزرگ به ۵ ساعتی می‌جوشند.

او می‌گوید: بعد به جوش آمدن مجددا آبکشی شده و زنان با ابزار چوب مانندی به نام قلیان گوشته انار‌های پخته شده را می‌کوبند تا گوشته از مغز انار جدا شود.

حاج رمضان هم دوشاش همسر در کار طاقت فرسا همراه است، او می‌گوید: بعد از این مراحل، آب انار بی وقفه به مدت ۷ تا ۱۰ ساعت روی آتشی ملایم به هم زده می‌شوند تا ترکیبی نیمه جامد از آن حاصل شود، این همان رب انار است که بسته به نوع انار‌های مصرفی طعم‌های شیرین، ملس و ترش دارد.

یکی از خانم‌های روستای زاغمرز که مشغول دون کردن انارترش چیده شده از میانکاله است، می‌گوید: نزد شمالی‌ها جایگاه ویژه‌ای دارد تا آنجاکه یکی از سوغات‌های خوش آب و رنگ مازندران همین فرآورده‌های حاصل از انار است. ترکیباتی که در انواع آش، خورشت و لواشک استفاده می‌شوند.

ننه سلیمه می‌گوید:رب اناری که تهیه شد مقداری را برای مصرف خودمان نگه‌داشته و مابقی را کیلویی ۳۵ تا ۶۵ هزار تومان در بازار به فروش می‌رسانیم.

رییس اداره حفاظت محیط زیست بهشهر هم می‌گوید به دلیل خشکسالی و وجود کرونا مجوز برداشت انارترش خودرو از انارستان‌های میانکاله از ۱۲ هزار هکتار محدود شد و به ۸۵۴ هکتار رسید.

زمان رضا احمدی می‌گوید: ۸۰۰ تن انار ترش ارگانیک به ارزش ۲ میلیاردو ۴۰۰ میلیون تومان از آغاز برداشت یعنی ۲۱ مهر تاکنون از انارستان‌های پناهگاه حفاظت شده میانکاله برداشت شد و این برداشت تا اواخر این هفته ادامه دارد.

میانکاله تنها جنگل طبیعی انار‌های ترش کشور است با ۱۲ هزار هکتار مساحت که ۸ هزار هکتار به صورت انبوه و ۴ هزار هکتار به صورت پراکنده و خودرو رشد کرده، می‌شود جیب روستاییان منطقه را در شرایط اقتصادی نفس گیر و کمر شکن با چاشنی گسترش صنعت توریسم بخصوص پرنده نگری و روستاگردی و صنایع دستی از جمله فروش محصولات غذایی، چون رب انار، شیر، ماست و فراورده‌های لبنی گاومیش افزایش داد.

 

نویسنده : آتنا رستمی آله خیلی خبرنگار سرویس اقتصادی خبرگزاری صداوسیما مازندران