پخش زنده
امروز: -
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با بیان اینکه بیش از ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور، سفرهای نوروزی داشتند، گفت: این رقم در مقایسه با پارسال، بیش از ۲ درصد رشد داشته است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سیدرضا صالحی امیری با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری با تشریح اولویتهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در سال جدید، به پرسش ها در این باره پاسخ داد. متن کامل این برنامه به شرح زیر است:
سوال: از آخرین جلسه شما در سال ۱۴۰۳ آغاز کنیم، در جلسه ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ شما و همکاران شما در ستاد خدمات سفرهای نوروزی مهمترین اقدامات را برای تسهیل سفر و افزایش گردشگری در کشور تمهید کردید، به وزارتخانه خودتان در جهت اجرایی شدن این اقدامات چه نمرهای میدهید؟
صالحی امیری: ریاست محترم جمهور پایان سال گذشته و ابتدای امسال تقریبا هر روز از نهادی که به مجموعه مسافران و ایرانیان در سراسر کشور خدمات رسانی داشت، حضور موثر و بازدید و جلسات کاری داشتند. یکی از آن جلسات در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بود با حضور ۲۸ دستگاه که عنوان این دستگاهها ستاد خدمات سفرهای نوروزی است. ۲۷ دستگاه در سال گذشته بود و امسال هم وزارت ارتباطات به آن اضافه شد که دلیل را خواهم گفت، ریاست محترم جمهور حضور پیدا کردند در وزارتخانه میراث فرهنگی، گزارش وزرای محترم کشور، بهداشت و درمان، محیط زیست، راه و ترابری و بقیه دستگاهها را شنیدند، رهنمودها و راهبرها و راهکارهای لازم را هم ارائه کردند.
برای این که مردم در سفرهای نوروزی امسال امنیت و آرامش بیشتری داشته باشند و خدمات رسانی بیشتر انجام شود، از اورژانس، هلال احمر، بهداشت و درمان، راهنمایی و رانندگی، راه و ترابری، مجموعه بهداشت و درمان و دستگاههای خدماتی از جمله میراث فرهنگی بعنوان متولی این ستاد گزارش هایی را ارائه کردیم که این دستگاهها نقش هر کدام را خودشان تعریف کردند.
در استانها هم، استاندارها مسئول ستاد خدمات سفرهای نوروزی هستند، از این تریبون من از همه استانداران سراسر کشور، همه فرمانداران عزیز و همه بخشداران و دهیاران در سراسر کشور که ستادهای نوروزی را شکل دادند و به مردم ایران زمین خدمات رسانی کردند، قدرشناسی میکنم و از همین تریبون به یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر که آماده باش بودند برای خدمات رسانی به مردم قدرشناسی میکنم، همه توان دولت با انسجام، با همدلی و با همگرایی بسیج شد تا مردم امسال سفرهای خوبی و احساس امنیت بیشتری داشته باشند.
سوال: نمره قابل قبول را به خودتان دادید؟
صالحی امیری: باید مردم قضاوت کنند.
سوال: جدا از نمره دهی مردم اگر خودتان بخواهید به اجرای خودتان نمره بدهید به عنوان متولی گردشگری و صنایع دستی و میراث فرهنگی کشور چه نمرهای میدهید؟
صالحی امیری: واقعیت این است که بین وضع موجود با وضع مطلوب خیلی فاصله داریم امیدواریم بتوانیم با تلاش حداکثر، من این جا شهادت میدهم به ملت بزرگ ایران، ما به عنوان دولت مصمم هستیم که با همه توان و همه ظرفیت در خدمت مردم باشیم، صادقانه عرض کنم که ما به عنوان دولتمردان هیچ شأنی جز خدمت به مردم برای خودمان قائل نیستیم و بهتر است به جای این که ما راجع به خودمان قضاوت کنیم مردم قضاوت کنند.
سوال: آمارهای مختلف و متفاوتی از میزان سفرها دریافت میکنیم، اگر بخواهیم تا پایان یک زمان مشخص از دیدگاه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بپردازیم به این که چقدر سفر در کشورمان انجام شده به صورت رسمی، چه آماری از سفرها میدهید؟
صالحی امیری:سوال دقیق و خوبی است. ۸ دستگاه دارند آمار تولید میکنند که قطعا هیچکدام دقیق نیست. خود ستاد مرکزی هماهنگی سفر، آمار تولید میکند از ستاد سراسر کشور در یک سامانهای به نام مسافریار؛ اقامت در مراکز رسمی مثل هتلها، بومگردیها، اقامتگاهها، مسافرخانهها، اینها که مجوز دارند ما به اینها رسمی میگوییم، اقامت اینهایی که از مراجع آمار هستند که روزانه میدهند، مراکز اقامت نیروی رسمی مثل آموزش و پرورش است، مثل مهمانسراهای ادارات دولتیاند و غیر رسمی مثل بقاع متبرکه و خیلی از فضاهای دیگر، مساجد، سالنهای ورزشی و ...، پلیس راه کشور آمار میدهد از میزان تردد خودروها، وزارت راه و ترابری آمار میدهد از طریق دوربینهای جادهای، میزان مصرف خودروها یکی از معیارها است و رصد آماری است که وزارت ارتباطات از طریق فضای ابری تلفن همراه میدهد.
آمارهایی که تاکنون داده شده از نظر ما به عنوان وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نادقیق است، چون هر کدام نواقص خاص خودش را دارد، امسال یک اتفاق جدیدی شکل گرفت، برای این که ما بتوانیم آمار را دقیقتر کنیم تمرکزی را ایجاد کردیم و تصمیم داریم یک اداره پایش و تحلیل آماری بگذاریم برای دقیق کردن تعداد سفر در ایران، کاری که در حوزه ارتباطات انجام شد در وزارت ارتباطات، تا حدود ۹۰ درصد دقیقتر است، یعنی فرض کنید که سرکار عالی امروز تهران هستید، با همین گوشی که همراه شما است فردا در نقطهای به نام مشهد حضور دارید وقتی ۲۴ ساعت شما در مشهد حضور دارید این به این مفهوم است که این صاحب گوشی با این سریالی که دارد، تغییر مکان داده از تهران به مشهد و در مشهد اقامت کرده است، چه یک شب چه ۱۵ شب تعطیلات نوروز، این یک سفر محسوب میشود، آماری که ما الان از سراسر کشور داریم با این تحلیل آماری به علاوه تحلیلی که اطلاعاتی که از ۸ دستگاه گرفتیم، آمار دقیق تری است البته عرض کردم با ضریب ۹۰ درصد ولی ۱۰ درصد جا دارد آمار ما ۳۵ میلیون و ۸۷۱ هزار و ۹۵۸ نفر از هموطنان از ۲۵ اسفند تا پایان ۱۳ فروردین به سفر رفتند. یعنی از ۲۷ میلیون خانوار ...
سوال: چرا ۱۳ فروردین؟
صالحی امیری: آماری که ما جمع بندی کردیم تا پایان ۱۳ فروردین است، ۱۴ و ۱۵ هم باید به این اضافه شود ولی باز در کل تحلیل ما این است که ۱۴ و ۱۵ در حال بازگشت هستند لذا خیلی ظرفیت جدید اضافه نمیشود، اما چیزی که خیلی مهم است این است که ما از ۲۷ میلیون خانوار ایرانی بیش از ۱۱ میلیون به سفر رفتند، با این آمار ما تقریبا با ۸۶ میلیون جمعیت حدود ۴۰ درصد جمعیت کشور به سفر رفتند ولی ۶۰ درصد سفر نکردند. این آمار از نظر تحلیلی به واقعیت نزدیکتر است نسبت به سال قبل هم ما ۲ و ۲ دهم درصد افزایش داشتیم، امسال تلاقی رمضان را داشتیم با نوروز و بحثهای خاص خودش که حتما توضیح خواهم داد ولی در مجموع جریان سفر در کل کشور مانند سالهای گذشته فعال بود، ۱۰ استان اول ما هم در سفر آماری که من گرفتم از سراسر کشور.
سوال: کدامها پیشتاز بودند؟
صالحی امیری: مازندران، گیلان، خراسان رضوی، تهران، اصفهان، فارس، خوزستان، هرمزگان، بوشهر و مرکزی ۱۰ استان اول کشور بودند.
سوال: چند تا نکته مهم را هنگام صحبت هایتان اشاره کردید یکی افزایش سفر در حوزه داخلی، ما شنیدیم که در حوزه گردشگری خارجی هم افزایش داشتیم که میخواهم راجع به آن بپردازم یکی تلاقی نوروز و ماه مبارک رمضان؛ اول با توجه به حواشی ایجاد شده من میروم سراغ نکته دومی که اشاره کردم، خیلیها گفتند که با توجه به این که نوروز ۱۴۰۴ متقارن شد با ماه مبارک رمضان، شاید بحث گردشگری، بحث توجه به میراث فرهنگی، بحث آداب و رسوم ایرانی، زیاد رعایت نشد، اما آنچه ما در شهرهای کشورمان دیدیم فرصتهای ایجاد شده از این تقارن بود، بعنوان وزیر این حوزه چه دیدید؟ و این بحثها را چطور پاسخ میدهید؟
صالحی امیری: ما به مبانی برگردیم و یک مقداری هم به سنت و سیره ما در تاریخ اسلام تا امروز؛ یکی از مورخان محاسبه کرده بود در تاریخ اسلام تاکنون بیش از ۱۲۰ بار شبهای قدر با نوروز تلاقی کرد، ما اساسا در روند مطالعه تاریخی هیچگاه نداریم ایرانیان بین ایرانیت و اسلامیت تعارض ایجاد کرده باشند، به نظر من این ساختگی است و امری نیست که جامعه ایران را درگیر کرده باشد، جامعه ایران یک زیست طبیعی دارد هم به تاسوعا و عاشورا و اربعین و رمضان باور دارد و هم به چهارشنبه سوری و نوروز و سیزده به در باور دارد. ما فرهنگ بزرگی داریم به نام فرهنگ ملی ایرانیان؛ این فرهنگ تاریخ و تبار بسیار طولانی و تاریخی دارد فرصت نیست من بخواهم ابعاد این بحث را باز کنم، ایرانیان و ایران بزرگ ما غنیترین فرهنگ تمدنی در تاریخ این منطقه و حتی جهان دارد، باور کنید ما یک میلیون اثر را در ایران شناسایی کردیم، بیش از ۴۳ هزار اثر ثبت شده، در تمام ایام نوروز هزار نوروزگاه ما فعال بود در سراسر کشور، همه این نوروزگاهها انبوهی از مردم بودند، افطار ساده را در کنار دیگر خانوادهها صرف میکردند در این هزار نوروزگاهها از افطار تا سحر برنامههای شاد داشتند، جامعه خودش، تنظیمی دارد وقتی که ماه مبارک است، میآید از افطار تا سحر، وقتی ماه مبارک نیست از صبح تا شب نشاط خواهد داشت.
این تعارض را نباید ما در درون جامعه تولید کنیم و احساس شود که ما به نوروز یک احساس بیگانگی داریم، همین امروز من با بیش از ده استان صحبت کردم، واقعا جامعه ایرانی یک جامعه دین باور است و به باورهای دینی خودش اعتقاد دارد چنانچه که جامعه ایران به شدت به فرهنگ و تمدن و میراث خودش علاقه دارد هیچ تعارضی در عمل وجود ندارد مگر این که یک عده بخواهند این تعارض را تولید کنند من تاکید میکنم در کلام بزرگان، در ادبیات تاریخی ما، در هویت فرهنگی ما هم هویت ملی و هم هویت دینی همه اینها مکمل یکدیگر هستند، مگر میشود ما هویت دینی را انکار کنیم فقط به هویت ملی توجه کنیم؟ و بالعکس مگر میشود هویت ملی را فراموش کنیم و به هویت دینی توجه کنیم؟ این دو در هم تنیدهاند، نوروز هر سال ثابت است اول بهار است و رمضان در حال حرکت است امسال به ایستگاه نوروز رسید و به آن سلام کرد و هر دو با همزیستی مسالمت آمیز در کنار مردم بودند.
سوال: ایجاد کنندگان این تعارضی که مورد تاکید حضرتعالی است همانهایی هستند که طرح ایران هراسی را دنبال میکنند برای این که وقتی یک گردشگری وارد جمهوری اسلامی ایران میشود، از این امنیت، از این پیشرفت بسیار مبهوت میماند، طبق شنیدهها گردشگر خارجی ما ۲۰ درصد افزایش پیدا کرده، آمار را تایید میکنید؟
صالحی امیری: بله، خوشبختانه گردشگر خارجی وقتی به کشور ما میآید، چون به هر صورت ثبتی انجام میشود و نهادهای رسمی آن را ثبت میکنند کاملا آمار دقیق است که معابر ورودی کشور، هوایی، دریایی و زمینی مشخص است، ما سال گذشته ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار گردشگر داشتیم و امسال بر اساس آخرین آماری که ما داشتیم بالای ۷ میلیون گردشگر وارد کشور شده است، این ظرفیت بزرگ یک پیام دارد و آن این است که ایران سرزمین امنی است، بحث جدی ما این است که تلاش غربیها این است که ایران هراسی را تقویت کنند، ایران هراسی برنامهای است که روی آن سرمایه گذاری کردهاند ما اطلاعات دقیقی داریم که نشان میدهد که اصرار دارند از طریق ابر رسانهها و از طریق شبکههای اجتماعی و از طریق تولید اطلاعات غلط جهانیان را بترسانند از حضور در ایران و ایجاد ناامنی ذهنی کنند، اما واقعیت این است که بر اساس سنجشهای میدانی که ما داریم گردشگرهای خارجی که ابتدا وارد کشور میشوند، با یک ذهنیت وارد کشور میشوند که ایران سرزمین ناامنی است در آن غذا و آب و آذوقه پیدا نمیشود و احساس یک نوع نگرانی و ناامنی، اما وقتی خارج میشوند کاملا تصویر جدید دارند این برنامه تاثیر گذار بود در ذهن جهانیان، ما نیازمند یک کار جدی هستیم فراتر از کارهای جاری مان، ما باید هزینه کنیم برای تولید محتوا از جذابیتهای ایران، ما باید تلاش کنیم از طریق نخبگان، فرهیختگان، از طریق شبکههای اجتماعی، از طریق نهادهای مدنی این باور را در جهان ایجاد کنیم که ایران نا امن نیست، صدا و سیما در همه شبکهها باید تلاش کند این ابر سیاهی که غربیها با ایران هراسی که دارند دنبال میکنند آن را پاکسازی کنیم و تصویر ایران زیبا و، ایران امن را به جهانیان معرفی کنیم، صادقانه عرض میکنم ما به جز موارد انگشت شمار که بسیار نادر هستند در جمعیت میلیونی ما، ایران امن است، الان ما در نوروز بیش از ۳۵ میلیون سفر داشتیم، ببینید چند درصد ایرانیان احساس ناامنی میکنند از سفر در داخل؟ در رابطه با خارج هم همین وضعیت دارد البته من این را تاکید کنم که ما نیازمند یک ظرفیت سازی جدی هستیم برای این که آن موارد انگشت شماری هم که بعنوان عامل ناامنی معرفی میشود آنها را هم پاکسازی کنیم برخی از مواردی که شما هم مطلع هستید و مردم هم میشنوند که گردشگر خارجی با انگیزه خاصی وارد کشور میشود با او برخورد میشود اینها هم باید تدبیر بشود، مدیریت بشود که ما شاهد این نباشیم که با یک یا دو مورد، فضایی ایجاد شود که دیگران احساس ناامنی کنند.
سوال: یکی از نکات مهمی که در پیشرفت موضوع گردشگری در کشور بسیار حائز اهمیت است به هر شکلی از آن و در هر حوزهای، موضوع سرمایه گذاری است. من میخواهم ببینم که الان در حوزه گردشگری کشور قرار است چه کارهایی انجام شود؟ اما قبل از این که این کارها انجام شود باید موانع این سرمایه گذاری شناسایی و برطرف شود. آیا ما این موانع را میشناسیم؟ برطرف کردیم یا قرار است تازه برطرف کنیم و سرمایه گذاریها را آغاز کنیم؟
صالحی امیری: سوال خیلی خوبی است، وقتی از گردشگری صحبت میکنیم بلافاصله باید از سه مفهوم صحبت کنیم، گردشگر جایی میرود که نخست: جذابیت وجود داشته باشد، دو: امنیت وجود داشته باشد و سه: زیرساختهای لازم برای حضور او در آن کشور فراهم باشد. اما به لحاظ جذابیت، ایران قطعا جزء یکی از جذابترین کشورهای دنیا است، قضاوت همه کسانی که در دنیا کار میکنند همه گزارش های سازمان جهانی توریسم هم راجع به ایران این است که ایران جزو ۱۰ کشور جذاب جهان است بلاشک، ما در خیلی از زمینهها در دنیا، هم در طبیعت، هم در دریا، هم در حوزه خوراک، هم در حوزه فرهنگ و هنر، هم در حوزه گردشگری تاریخی و میراثی در همه گونههای ۲۰ گانه گردشگری ایران ظرفیت بسیار بزرگی دارد بلاشک، چه در آثار ثبت جهانی آن و چه در ثبت ملی ۴۳ هزار اثر و ۲۸ اثر ثبت جهانی این جذابیت، کسی در دنیای امروز درباره جذابیت نداشتن ایران سخن نمیگوید، نکته دوم بحث امنیت است، ما باور داریم که ایران امن است و جذاب است.
سوال: چه کاری باید بکنیم که این باور در جهان ایجاد بشود؟.
صالحی امیری:، اما برای این که ما بتوانیم این باور را عملیاتی کنیم باید در خنثی سازی برنامه ایران هراسی تلاش بیشتری انجام بدهیم تا الان آنچه که انجام دادهایم نشان میدهد که اثربخشی کافی در افکار عمومی جهانیان ایجاد نکردیم و نکته سوم بحث زیرساختها است ما در بحث زیرساختها الان در شرایط مطلوب نیستیم، ما در برنامه هفتم تعهد داریم، برنامه هفتم را توضیح خواهم داد که از ۴۵۵ هزار تخت را به ۹۰۰ هزار برسانیم، ما تعهد داریم که سالی صد هتل جدید افتتاح کنیم، ۱۴۰۰ هتل به ۱۹۰۰ هتل برسد، ما تعهد داریم سالی صد هزار اشتغال ایجاد کنیم و تعهدات زیاد دیگر، بنابراین ما نیاز داریم به هواپیما، به ریل، به اتوبوس، به بهداشت، به امنیت و به خدماتی که باید به مسافران بدهیم، از جمله توریست کارت و سایر مسائل دیگر؛ نکته اینجاست که شرایط کشور برای سرمایه گذاری نیازمند سه تا اقدام در حوزه داخلی است و بعد در حوزه خارجی توضیح خواهم داد در حوزه داخلی اولین انتظار سرمایه گذار رفع موانع بروکراسی ناکارآمد است، بروکراسی موجود در دستگاههای اداری باعث آزردگی جدی سرمایه گذار شده است و باید به هر قیمت ممکن رفع شود، یکی از بحثهای جدی که الان ما داریم دنبال میکنیم این است که ما بتوانیم یک پنجره واحد ایجاد کنیم بتوانیم یک اتاق مشترک مجوز ایجاد کنیم همه دستگاهها بتوانند مجوزهای لازم را در زمان محدود به یک سرمایه گذار در طرحهای گردشگری داده شود الان واقعا میانگین برای گرفتن مجوز یک سال است، این باید به کمتر شود.
سوال: این جدا از آن سامانه صدور مجوزی است که طرف میآید و وارد میشود؟
صالحی امیری: این باید به یک ماه تبدیل بشود. این شدنی است، بله نیازمند یک عزم است که ما در دولت این کار را شروع کردیم. نکته دوم حمایت حقوقی است، حمایت مالی است، حمایت اجتماعی از سرمایه گذار است سرمایه گذار باید احساس کند که دولت کنار او است و از او حمایت خواهد کرد، الان که من با شما صحبت میکنم با همت بانک مرکزی، با همت صندوق توسعه که من از همین تریبون از ریاست محترم بانک مرکزی و ریاست صندوق توسعه ملی تشکر میکنم، ۲۰ همت بانک مرکزی و ۴ همت صندوق توسعه تقبل کردند که تسهیلات ارائه کنند، حمایت حقوقی نیاز دارند و موانع و مشکلاتی که برخورد میکنیم، خیلی از املاک کشور نیازمند تغییر کاربری به گردشگری است شما ببینید در کل نوار شمال کشور زمینها یا جلگه جنگلیاند یا مزروعیاند یا ساحلیاند، تبدیل کاربری اینها ناممکن است، خوشبختانه با اقداماتی که دولت انجام داد این اقدام در حال انجام است در مجموع و نکته سوم برای سرمایه گذار که در هتلهای بزرگ، در مراکز اقامتی سرمایه گذاری میکند گردشگر است، خصوصا گردشگر خارجی، یعنی ما وقتی زیرساخت ایجاد کنیم باید همراه با او گردشگر را بیاوریم یکی از بحثهای جدی ما راجع به اولویتهای گردشگری ما در خارج است که آن را توضیح خواهم داد.
سوال: در بحث گردشگری خارجی چطور؟ سرمایه گذاریهایی که باید مورد توجه قرار بگیرد موانعی که باید برطرف شود.
صالحی امیری: در بحث خارجی، برنامه ایران هراسی متاسفانه مانع جدی از سرمایه گذاری کلان است ما الان مراجعات زیادی داریم، موانع بانکی داریم برای انتقال پول، موانع امنیت سرمایه را آنها دارند در شرایطی که ما درگیر یک جنگ هستیم با استکبار جهانی و مسائل اصلی بحث سرمایه گذاری خارجی حوزه تحریم است، یعنی یک سرمایه گذار خارجی برای آوردن سرمایه به داخل کشور به تضمینهای کافی نیاز دارد و نباید موانعی در جلوی راه او باشد، البته باوجود همه این موانع تعدادی سرمایه گذار خارجی در سراسر کشور از جمله مشهد، شهرهای شمالی و کیش در حال سرمایه گذاری هستند.
سوال: به نظر میرسد که ۱۴۰۴ سال جهش زیرساختهای حوزه گردشگری کشور باشد درست است؟
صالحی امیری: یک اتفاق مهمی افتاد، من از همین تریبون به سرمایه گذاران عزیز اعلام و دعوت میکنم با این مشوقهای جدیدی که دولت و مجلس محترم ایجاد کرده، امسال را سال جهش زیرساختهای گردشگری بدانند سالی است که حمایت مقام معظم رهبری، حمایت دولت، حمایت قوه قضائیه و مجلس را همزمان دارند، ما در کمتر سالی این ظرفیت را به این صورت در کل ساختار رسمی داشتیم، در پایان سال ۱۴۰۳ مشوقهای جدید در باره واردات کالاهای مورد نیاز هتلها و مراکز اقامتی و گردشگری با تعرفه صفر درصد تصویب شد، این یعنی همه تجهیزات نیازمند از خودرو گرفته تا کشتی و تجهیزات داخل هتل را میتوانند وارد کنند با تعرفه گمرکی صفر درصد، این یک امتیاز بزرگی است و البته مشوقهای دیگری هم وجود دارد.
سوال: این خبر شما برای اولین بار است که گفته میشود؟
صالحی امیری: بله این مصوبه دولت مربوط به ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ است، ما گذاشتیم بعد از تعطیلات یعنی از فردا اعلام کنیم و نکته دومی که الان دولت در حال تصویب آن است قانون جهش سرمایه گذاری است که در دستور کار مجلس است و این بخش زیادی از موانع سرمایه گذاری را برطرف میکند. نکته بعدی بحث ویزاکارت است برای ورود گردشگر خارجی، خوشبختانه هیئت عالی بانک مرکزی تصویب کرد که از سال جدید هر گردشگر خارجی که وارد یکی از معابر ورودی کشور میشود میتواند با سپردن مبلغی ارز، کارت ریالی معادل آن را دریافت و در سراسر کشور هزینه کند و در بازگشت این را تحویل دهد و به همان میزانی که ارز به آن فروختند از آن خریداری کند این به معنی این است که گردشگر مثل شهروند ایرانی نیازی به حمل پول ندارد و امنیت پولش تامین میشود. دولت هم یک مصوبه راجع به بهره برداری از سواحل دریا و رودخانهها داشت که نشان میدهد خوشبختانه دولت نظرش مثبت است و یک مصوبه دیگر هم راجع به بهره برداری از حاشیه سدها و رودخانهها داشت که با پیشنهاد وزارت نیرو انجام شد و درمجموع ما چند مشوق را در دولت و مجلس به تصویب رساندیم و در حال ابلاغ آنها هستیم که همه اینها مشوقها برای سرمایه گذار انگیزه ایجاد میکند.
سوال: آقای وزیر اولویتها را مشخص کردهاید که اگر سرمایه گذار داخلی آمد به سراغ شما به کدام حوزه هدایتش کنید و خارجیها را به کدام حوزه؟
صالحی امیری: در وزارتخانه تصمیم گرفتیم از ابتدای امسال ستاد حمایت از سرمایه گذاری را تشکیل دهیم و سال گذشته هم یک کار مثبتی انجام دادیم و باور ما این است که سرمایه مقدس است و سرمایه گذار باید گرامی داشته شود و آن اقدام مثبتی که در روزهای پایانی سال گذشته انجام دادیم، تصویب معاونت سرمایه گذاری در وزارت میراث است که خوشبختانه معاون منصوب شد و الان فعال است و این به آن معناست که ما باور داریم که سرمایه گذاری موتور محرکه صنعت گردشگری ایران است، این از جهت داخلی، در خصوص اولویتها هم با مطالعهای که انجام دادیم اولویتهای جدیدمان را اعلام کردیم، اولین حوزه برای جذب گردشگر حوزه نوروز است، همان سیزده کشور مانند کشورهای آسیای میانه، قفقاز، پاکستان، افغانستان، ترکیه، هند و عراق که اینها ظرفیتهای بزرگ ما هستند، ما در این مدت کوتاه به آذربایجان، تاجیکستان، گرجستان و به ارمنستان سفر داشتیم، مثلا با تاجیکستان بعد از سفر رئیس جمهور که ما هم ایشان را همراهی میکردیم، نخست وزیر و وزیر مربوط به تهران آمدند و الان هشت هزار نفر ظرفیت گردشگری ما است که توافق کردیم در سال ۱۴۰۴ به صد هزار نفر برسانیم.
الان گردشگران تاجیک مقصد مشهد، کیش، تهران و همه ایران بدون روادید سفر میکنند، همین وضعیت را با ارمنستان و آذربایجان موافقت کردیم، با عراق صحبت کردیم، ظرفیت گردشگری عراق با کشور ما سه میلیون نفر است، تقاضای ما از وزیر گردشگری عراق این بود که این ظرفیت افزایش پیدا کند، حدود سه و نیم میلیون نفر در سال برای زیارت عتبات به عراق میروند، ۴ میلیون نفر در اربعین داریم، باید تعادلی با عراق داشته باشیم.
عراقیها مقصد اولشان مشهد است و بعد شهرهای شمالی، کیش و شیراز و همه نقاط ایران، مهم این جاست، این خبر خوب را هم عرض کنم که سفر از عربستان و کویت به مشهد آغاز شده و این تعداد پروازها در حال افزایش است، همکاری با کشورهای خلیج فارس در حال فعال شدن است، عربستان، کویت، بحرین، عمان، قطر تا عراق اینها اولویت دوم ماست، اولویت سوم مان کشورهای اسلامی از مصر و تونس گرفته و اندونزی و مالزی و سایر کشورها.
وزرای گردشگری این کشورها را به تهران دعوت کردیم و در آینده نزدیک سفر خواهند کرد و به برخی از این کشورها هم من سفر و با آنها گفتوگو خواهم کرد، دو سه روز آینده به ابوظبی خواهم رفت. دیپلماسی گردشگری با حمایت حداکثری وزارت خارجه و دولت فعال شده است و همه این گفتوگو باید یک نتیجه برای مردم به همراه داشته باشد، موج گردشگر خارجی باید در مجموعه استانها و شهرهای ایران کاملا نمایان باشد.
سوال: آقای صالحی اشاره کردید به وزارت خارجه، من ذهنم رفت به سمت ایرانیان خارج از کشور، خودش یک ظرفیت بسیار خوبی است، دولت و وزارت خانه شما برای استفاده حداکثری ازاین ظرفیت چه برنامهای دارد؟
صالحی امیری: سوال خوبی است، حوزه تخصصی مطالعات من ایرانیان خارج از کشور است، از تعداد ایرانیان خارج از کشور آمارهای مختلفی داریم، بین هفت تا نه میلیون نفر، البته دقیق نیست، آنها دلبسته و وابسته این سرزمین هستند، با هر ایرانی خارج از کشور که صحبت میکنیم، بزرگترین آرزوش این است که بتواند به سرزمین مادری خودش سفر کند.
ما درباره این سرمایه غفلت کردیم و باید جبران کنیم، ایرانیان کعبه آمالشان سرزمین مادری خودشان است و اگر بتوانیم این حلقه اتصال فرهنگی را تقویت کنییم و آنها هر سال حداقل یک بار به ایران سفر کنند، آن وقت چه موجی ایجاد میشود.
یکی از برنامههای جدی که در دستور کار دولت قرار دارد و شخص ریاست جمهور به آن تاکید دارد این است که تعلق ایرانیان به داخل کشور را تقویت و دغدغهها و نگرانیهای آنها را برطرف کنیم، ناامنی و مشکلات حقوقی، دغدغههای مشمول بودن، دغدغههای احتمالی برخورد و ناامنی ذهنی که برایشان ایجاد شده است باید آن را برطرف کنیم، ایران به همه ایرانیان منهای رنگ، پوست، نژاد، مذهب و جنسیت تعلق دارد، این شعار ماست و باید اعتمادسازی کنیم، اعتماد ازطریق ایجاد امنیت و حمایت حقوقی شکل میگیرد و در این جا و از همین تریبون از موضع دولت جمهوری اسلامی و شخص ریاست جمهور که بارها تاکید کردند که ایرانیان اگر به سرزمین مادری خودشان سفر کنند مورد حمایت دولت جمهوری اسلامی ایران قرار خواهند گرفت.
ریاست محترم قوه قضاییه نیز که جا دارد از مواضع او قدردانی کنم در چند دیداری که داشتیم به صورت جدی از حضور ایرانیان خارج ازکشور در سرزمین مادری شان حمایت کردند، فکر میکنم علاوه بر دولت، قوه قضاییه نیز پشتیبانی خود را از سفر ایرانیان خارج از کشور خواهند داشت.
سوال: آقای وزیر برخی اوقات یک صحنههای ناراحت کننده میبینیم و در برخی از استان ها، در مکانهای تاریخی، در مناظر دیدنی و بناهای تاریخی یادگاری نوشته میشود، در برخی از جزایر از آب این سواحل در شیشهها و در بسته بندیهای مختلف برداشته میشود به استانهای خودشان میبرند، روی کتیبه تاریخی، بناهای تاریخی نقاشیهای ماندگار میگذارند و این هم ناراحت کننده است و هم یک زنگ خطر بسیار عمیق برای حوزهای که شما مسئول و متولی آن هستید، چه برنامهای دارید برای حفاظت و حراست و تقویت این فرهنگ بین مردم که مردم متولی و مسئول آن هستند؟
صالحی امیری: سه تا اقدام باید انجام شود، این مسئله ریشه فرهنگی دارد، بنابراین با بخش نامه و دستورالعمل و یا برخورد مسئله حل نمیشود، چون برخورد شاید تاثیر مقطعی داشته باشد ولی در بلند مدت مسئله حل نمیشود، مسئله اول رسانه ملی است، رسانه ملی به عنوان یک رسالت ملی در ارتقای فرهنگ عمومی برای صیانت از میراث فرهنگی باید برنامه داشته باشد، خوشبختانه با گفتگویی که با ریاست سازمان صداوسیما داشتم، مشخص شد در این خصوص مصمم هستند که با همکاری مشترک این برنامه پیش برود، نکته دوم نهادهای مدنی و نهادهای عمومی است و در حقیقت نهادهایی که مردم آنها را اداره میکنند، تشکلهایی که در سراسر کشور داریم، حامیان میراث فرهنگی در سراسر کشور حضور و جمعیت میلیونی دارند و اینها رسالتشان فرهنگ سازی است.
با وزیر آموزش و پرورش هم گفتوگو داشتیم، آموزش و پرورش نقش اول در ایجاد ذهنیت در دانش آموزان نسبت به صیانت از میراث خود بر عهده دارد.
سوال: الان از دستگاههای مختلف از جمله صدا و سیما و آموزش و پرورش نام بردید، مثلا در شنهای سرخ جزیره هرمز که در فضای مجازی تصاویر آن را میبینیم دستگاه متولی کدام است، یک قدمتی دارد و یک صحنه باشکوهی است و یک منظره طبیعی است و حاصل آب و خاک و وطن ماست، مسئول کجاست؟ به غیر از مردم که باید خودشان حفاظت و حراست کنند؟
صالحی امیری: برای همه آثاری که ثبت ملی شده است، ۴۳ هزار اثر مسئولیت با وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی است، برای آنهایی که ثبت ملی نشده است مسئولیت با دولت و مجموعه نهادهای ذیربط است.
سوال: الان شنهای سرخ جزیره هرمز ثبت شده یا نه؟
صالحی امیری: مناطقی که مشمول جزایر میشوند مثل کیش، قشم و اینها منطقه آزاد هستند و مسئولیتشان با روسای مناطق است، ما هم در آن جا مسئولیت داریم برای صیانت از آثاری که ثبت شده است، در آثاری که ثبت نشده، رسالت با متولیان منطقهای و محلی است مانند بخشدار، دهیار و فرماندار و مسئولان فرهنگی و باید بپذیریم که ما قبل از این که به فکر برخورد قهری باشیم به فکر فرهنگ سازی باشیم.
چرا در خیلی از کشورها با چنین پدیدهای مواجه نمیشویم، چون فرهنگ سازی کردند، چرا در خیلی از فضاها به تخریب میراث خودشان مبادرت میکنند، چون فرهنگ سازی نشده است، اگر بخواهم پرونده را باز کنم، چون تلخ است و ایام نوروز است خیلی تمایل ندارم که خیلی کام مردم را تلخ کنم ولی روزانه من و معاونان عزیز ما و بیش از ده هزار نفر از نیروهای ما در سراسر کشور با این پدیده مواجه هستند و به قوه قضاییه و به نیروی انتظامی مراجعه میکنیم و برخوردهای حقوقی انجام میدهیم و این را صادقانه عرض میکنم چاره ساز اصلی موضوع نیست و باید فرهنگ سازی کنیم.
سوال: آقای وزیر در خصوص صیانت از حریم آثار تاریخی و معارضانی که در این زمینه وجود دارد، وزارت میراث فرهنگی و گردشگری چه برنامهای دارد؟
صالحی امیری: ما در بیش از ۴۰۰ شهر کشور مسئله حریم آثار تاریخی و میراثی داریم، از نیشابور و سبزوار و مشهد گرفته تا تبریز و سایر نقاط کشور، این جا دو مسئله جدی مطرح میشود، یک حق مردم و یک حق حاکمیت، ما در ایجاد حریم به عنوان یک وظیفه برای صیانت از اثر تاریخی یک حق حاکمیت را برای آن قائلیم، اما این حق حاکمیت نباید باعث تضییع حقوق مردم شود، پیچیدگی کار در این جا شکل میگیرد، روش کار ما این است که با انتخاب مشاوران خبره و صاحب صلاحیت در سراسر کشور حریمها را مطالعه و درباره ضرورت آن یا بازنگری آن اظهار نظر کنند.
ما به عنوان وزار تخانه متولی، از حریم میراث مان دفاع کنیم، چون این حق حاکمیت است و باید به نسل بعدی تحویل داده شود، ما حق نداریم راجع به حریمها مذاکره یا معامله کنیم البته حفظ حریم نباید باعث تضییع حقوق مردم شود، قانونگذار به ما اعلام کرده است که اگر شما بخواهید ملک کسی را حریم اعلام کنید باید رضایتش را جلب کنید و یا بخرید یا معوض دهید.
در کاشان تپهای داریم به نام سیلک که تپهای بسیار تاریخ ارزشمند و قدمت بسیار بالایی دارد، یکی از کانونهای تمدنی ما در این تپه سیلک در کاشان است.
کاشان یک قطب تمدن ایران زمین است نه در حریم، در خود عرصه آن عدهای در گذشتهها این جا ملک داشتند و مجوز گرفته و ساختند.
دلیل صیانت از این تپه که یک تپه بسیار باارزش تمدنی است ما نمیتوانیم مجوز ساخت و ساز دهیم، در اواخر سال گذشته که به کاشان رفته بود نشستیم با آنها گفتوگو و توافق کردیم که به آنها ملک با مجوز بدهیم، با سرکار خانم صادق و معاونین آنها توافق کردیم و در کاشان با استاندار، فرماندار، ستادی تشکیل دادیم که بتوانیم زمینهای معوض به آنها بدهیم که با جلب رضایت مردم در همه کشور ما این دو سیاست را همزمان دنبال کنیم، حفظ حریم به عنوان ضرورتی است که قابل مذاکره و معامله نیست البته با رعایت حقوق مردم.
سوال: آقای وزیر حدودا نه دقیقه زمان داریم به سراغ صنایع دستی برویم و تکالیف وزارتخانهای که شما مدیریت آن برعهده دارید در برنامه هفتم، خاصه در موضوع صنایع دستی، آن چه محول، برنامه ریزی و تمهید شده است باید در پایان برنامه یک اشتغال یک میلیون نفری داشته باشیم در حوزه صنایع دستی و البته سالانه رشد هشت درصدی در این حوزه، اگر بخواهیم یک مسیری برای صنایع دستی کشور از ابتدا تا پایان برنامه هفتم متصور شویم الان کجای این برنامه و این مسیر هستیم؟
صالحی امیری: مسئله صنایع دستی با کمال تاسف در کشور مغفول مانده است، صنایع دستی یکی از کانونهای جهش اشتغال و سرمایه گذاری در کشور است.
در حال حاضر ۵۷۰ هزار نفر در ۳۴ هزار کارگاه در کشور مشغول هستند، یک میلیون خانم خانه دار با فرزندانشان در خانهها در حال تولید صنایع دستی هستند.
در سال ۱۴۰۳ براساس گزارش رسمی دویست و بیست و چهار میلیون یورو صادرات داشتند، به همین میزان هم چمدانی صادرات داشتند و در مجموع تولیداتشان حدود ۵۰۰ میلیون یورو بوده که ما به راحتی میتوانیم با برداشتن موانع، این میزان را به مرز یک میلیارد یورو برسانیم.
سوال: مثل چی آقای وزیر؟
صالحی امیری: صنایع دستی اولا باید بازاریابی آن حل شود، تولید کننده وقتی در روستا، درکارگاه تولید میکند باید زنجیره اصلی که مواد اولیه، تولید، بازاریابی و فروش آن هستند باید انجام شود.
سوال: یک سامانههایی را پیگیری کرده بودید برای این که این بازاریابی قدمهایی در آن برداشته شود؟
صالحی امیری: خبر خوب این است آخرین گزارشی که امروز گرفتم بیش از ۶۰۰ میلیارد تومان در همان هزار نوروزگاه فروش داشت، شما ببینید فقط ما در استانهای مختلف بیش از ۱۲ هزار غرفه فعال در نوروز داشتیم که نسبت به سال قبل ۱۹ درصد افزایش داشت.
۵۴۰ میلیارد تومان فروش صنایع دستی داشت و ۴ میلیون و ۱۸۸ هزار نفر از مجموعه این ۱۲ هزار غرفه بازدید کردند در سراسر کشور.
۵ استان خراسان رضوی، گیلان، اصفهان، کرمان و فارس بیشترین تعداد غرفه و فروش داشتند، این یعنی تولید ظرفیت جدید که ما در مجموع دو میلیون و ۹۱۵ هزار نفر تقریبا سه میلیون نفر از مجموعه کارگاه صنایع دستی بازدید کردند و این پیام روشنی دارد و آن پیام این است که صنایع دستی در مسیر تحول و جهش قرار گرفته است و بعد از بازاریابی داخلی مهمترین مسئله صنایع دستی بازاریابی خارجی است و تسهیل مسیر صادرات، یکی پیمان سپاری ارزی و بانک مرکزی این مسئله را توافق کرده است که این اجبار بر آنها نداشته باشیم و بحث دیگر معافیتهای مالیاتی و گمرکی است که اینها دارد و باید این تثبیت شود و بخش سوم حمایت ازهنرمندان صنایع دستی است که بیمه شوند.
این نکته مهمی است، صنایع دستی هم هنر است، هم خلاقیت است، هم اقتصاد است، هم خانواده محور است و هم هویت بنیان است، ۵ ویژگی با هم دارد.
در این نمایشگاهی که در اوایل اسفند داشتیم در سعدآباد یک هنرمند اصفهانی اثری را خلق کرد، سی میلیارد تومان فروش رفت.
یعنی دیگر صنایع دستی وارد دنیای جدید شده است و ذهنیتمان از آن صنایع دستی داخل دخمهها و خانهها خارج شده است و امروزصنایع دستی ایران با خلاقیت، نوآوری و هنر در حال جذب بازارهای جدید است.
به هرکجای دنیا صنایع دستی ارسال کردیم جذابیت داشت، سیاست ما در ۱۴۰۴ یک تقویت بازاریابی داخلی و تسهیل صادرات برای صنایع دستی ایران است.
سوال:بحث بیمه را چگونه دنبال خواهید کرد؟
صالحی امیری: بحث بیمه چند جلسه در دولت، با سازمان تامین اجتماعی، دو جلسه، در کمیسیون تخصصی سه جلسه و سایر جلسات در حوزه وزارت کار و اینها داشتیم.
حدود ۱۰ هزار نفر در کشور بیمه هستند، نکته این جاست که بیمه گذار معتقد است که منابع بیمهای باید به من پرداخت کنید به هر میزانی که از آن ۵۷۰ هزار نفر بیمه کنید، این مبلغ را باید کی تامین کند، دولت، یک بحث دیگری بحث حقوقی است و کسانی که در کارگاه فعال هستند، ۳۴ هزار کارگاه باید کارفرما بیمه شان را تامین کند.
این هم قانون است، بنابراین ما در حال گفتوگو هستیم برای هر دو شکل، هم کارفرماها بیمه کنند و هم بخشی که کارفرما بیمه نکرد ما ازطریق منابع ازسوی دولت آنها بیمه کنیم.
سوال: ماحصل ما در سال ۱۴۰۴ میبینیم آقای وزیر؟
صالحی امیری: قطعا این در سال ۱۴۰۴ این تحقق خواهد گرفت.
سوال: یک جمع بندی کلی از شما بگیرم، در حوزه صنایع دستی، چون گفتید مغفول مانده است و برنامه ریزیهای خوبی انجام شده است و هدف گذاری شده است ما میرسیم به آن رشد هشت درصدی در سال ۱۴۰۴؟
صالحی امیری: بله در برنامه چهارم صد هزار اشتغال در سال و هم رشد هشت درصدی معتقدیم و خوشبختانه صنایع دستی در یک مسیر جهش قرار گرفته است که ما نسبت به سال قبل بیست درصد رشد را نشان دادیم.
این حتما محقق خواهد شد مشروط به دو اصل یکی تقویت بازاریابی داخلی که زنجیره تولید و مواد اولیه تولید، بازار و مصرف کننده را با هم ارتباط دهیم و نکته بعدی تسهیلات حمایت اینها نیاز دارند، خوشبختانه درسطح کشور بخش زیادی از این عزیزان تسهیلات گرفتند بخش دیگر سال ۱۴۰۴، میگیرند.
سوال: در جمع بندی سفرهای استانی هم بگویید، در سال ۱۴۰۳ از زمان شکل گیری دولت ۲۰ سفر استانی انجام دادید، در سال ۱۴۰۴ ادامه این سفرها را خواهید داشت؟
صالحی امیری: ظرفیت اصلی مان استانها هستند، از همین جا به همه استانداران خسته نباشید میگویم، به همه فرمانداران، همه بخشداران و دهیاران و همه دستگاهها، دولت و غیر دولت که به ما کمک کردند و میکنند.
نکته کلیدی این جاست میراث فرهنگی، ما به عنوان یک وزارت خانه یک ستاد هستیم، صف ما مردم ایران هستند، میراث مال مردم است، گردشگری متعلق به مردم است، صنایع دستی متعلق به مردم است و ما میتوانیم نقش ستاد، حمایت گر و تسهیل گر داشته باشیم، از همه مردم ایران زمین که تاکنون حمایت کردند، قدردانی میکنم، همه کسانی که در استانها و شهرهای مختلف خدمتشان من رسیدم، آن احساس غرور، احساس نشاط و احساس دلبستگی به ایران داشتند ما قدرشناسی میکنیم.